vrijdag 22 mei 2020

MId-mei 1945: Riek en kinderen naar Land van Maas en Waal

V75: Vrede, Vrijheid en Varsseveld: Aflevering 30/32                                                                                   Afl.1 

Bij de Grenswacht in Gaanderen moest Grad veel oefenen: marcheren, wachtlopen, instructies en heel veel nieuwe dingen leren. Maar hij kreeg er ook veel vrijheid.  Zo was het een mooie zomer. Bij de school in de buurt liep een riviertje. Daar gingen de leden van de grenswacht vaak naar toe om te zwemmen. Intussen moest Riek zich vermaken bijh het gastgezin. ‘s Avonds ging Grad vaak naar Varsseveld naar Riek en de kinderen. Maar begin mei werd de afdeling Gaanderen verplaatst naar Dinxperlo, post Südewick. Het was afgelopen met het mooie leventje. Aangekomen in Dinxperlo werd hem duidelijk gemaakt, dat er een kok werd gezocht. Dus werd hij kok voor ongeveer vierentwintig man. De uren werden ingedeeld en er werd wacht gelopen op de post bij de doorgangen naar Duitsland. 

Het ouderlijk huis van Grad in Dreumel. Foto: familie-archief Boumans 

Later in mei is Grad op de fiets naar Dreumel gegaan. Hij is toen bij Doornenburg over het veer gegaan. Een schoenmaker uit Gendt, die ook bij de Grenswacht zat, wilde ook wel eens zien, hoe zijn huis erbij lag. Grad is van Gendt via Nijmegen naar Dreumel gegaan.

In Dreumel was iedereen nog in leven. Gelukkig was dit ook bij Riek's familie in Wamel het geval. Geen doden of vermisten. Grad kon trots vertellen dat ze er een zoon bij hadden gekregen. Met de wetenschap dat niemand in de familie in de oorlog gebleven was, kon Grad daarna weer op de fiets terug naar  Varsseveld om dit aan Riek te vertellen.Bij zijn afscheid in Dreumel kreeg Grad geld van zijn moeder om Riek en de kinderen over te laten komen. De vraag was alleen hoe.

Op de post Dinxperlo, waar Grad inmiddels als kok werkzaam was, woonde een melkboer die met de wagen Dinxperlo bevoorraadde en van kruidenierswaren voorzag. Na met die man gepraat te hebben werd duidelijk dat die man zijn voorraad in Tiel moest gaan aanvullen. De afspraak werd gemaakt dat hij Riek en de kinderen tot Tiel zou meenemen.

Maar de melkboer mocht daar nergens bij de Waal komen om Riek en de kinderen over te zetten. Dus werd doorgereden tot tegenover Bato’s Erf steenfabriek, die tussen Dreumel en Heerewaarden ligt. Daar is de Waal bovendien op zijn smalst om over gezet te worden. De man heeft Riek daar met de kinderen achtergelaten en is terug naar Tiel gegaan. Terwijl Riek daar aan het water zat, zag ze aan de overkant een paar mannen lopen, die aan het koeien melken waren. Op het geroep van Riek om haar over te zetten seinden ze terug dat ze eerst de melk weg moesten brengen. Daarna zouden ze haar komen ophalen. En inderdaad kwamen ze terug om haar en de kinderen met een bootje over te zetten. 

Opa Van Teeffelen (Foto: familie-archief Boumans) 

En nadat ze zich bekend had gemaakt, als de vrouw van Grad Boumans, die op de Rooijsestraat gewoond had, werd zij en de kinderen met de sjees naar Dreumel gebracht. Dus die waren voorlopig in Dreumel bij opa en oma ondergebracht. Zo af en toe ging Riek ook met de kinderen naar haar vader, zussen en broers in Wamel (Oma Van Teeffelen was in 1942 gestorven). 




Op dinsdag 19 juni 1945 wordt Sjaak gedoopt in de Sint Barbarakerk in Dreumel.














Aflevering 30 wordt gepubliceerd op 15 juni 2020: 

Afl. 29 >> << Afl.31

V

woensdag 13 mei 2020

13 mei 1945: Het verhaal van twee broers


V75: Vrede, Vrijheid en Varsseveld:aflevering 29/32                                              Afl.1 

Deze blogposting vormt geen onderdeel van het oorlogsverhaal van Grad Boumans en Riek van Teeffelen zoals verteld in Die Stadsen. Deze blogposting is gebaseerd op informatie van de Tonny, de dochter van Grad's broer Johan.

Bijschrift toevoegen
Verhuisbericht van Johan uit de Arnhemsche Courant van 2 april 1938 (Bron: Delpher.nl)

Grad had in 1936 meegewerkt aan de sluis Sint Andries in Heerewaarden en was daarna richting Arnhem gegaan, waar hij werk vond op een steenfabriek in Meinerswijk. Zijn broer Johan kwam in 1938 de kant van Arnhem op. Hij is in de kost geweest in Elden ( gemeente Elst ) op de Meinerswijkschestraat 48, dicht bij de steenfabriek. 

Op 10 mei 1939 trouwt hij met Geertje Vink en zij krijgen gedurende de oorlog twee kinderen: Wim (1940) en Tonny (1944). Zij gingen na hun trouwen wonen op de Jasmijnstraat 3 in Arnhem in de wijk Heijenoord, dichtbij het rangeeremplacement van de spoorwegen en Station Arnhem.

Johan en Geer met de kinderen moesten ook tijdens de Operatie Market Garden hun huis verlaten en trokken via de brug van Westervoort naar familie in Lathum in de Liemers. Omdat het te druk werd met evacués op de boerderij in Lathum, kwamen Johan en Geer met de kinderen terecht bij de familie Siebelink aan de Grote Veldstraat 6 in Angerlo. Dit moet in 1945 zijn geweest want de dochter van de familie heeft Tonny nog leren lopen. De familie heeft  het daar erg goed gehad. De familie Siebelink had een boerderij met melkvee en een stuk land waarop groente werd verbouwd.

Het was daar rustig en er gebeurde niet veel. Wel vond in Angerlo een incident plaats met Wim. Hij stond ooit in het open veld, toen er een bombardement plaatsvond. Ouders en familie hebben staan te schreeuwen om hem naar huis te krijgen, maar hij hoorde het niet. Maar dat incident is goed afgelopen.

Tonny weet nog te vertellen, dat haar vader samen met zijn zwager van moeder's kant een keer door de Duitsers werden aangehouden. "Geen idee waar ze naar toe gingen, maar ze zaten op een tandem. Wat de bedoeling van de Duitsers was is mij ook niet bekend, maar ze hebben die weten af te leiden en zijn er als een speer vandoor gegaan; de Duitsers schietend achterlatend. Daarna hebben ze zichzelf en de tandem weten te verstoppen en zijn zo ontkomen aan hoop narigheid".

Johan Boumans met links zoon Wim en rechts dochter Tonny op de Tulpstraat (1946). Foto: Familie-archief Boumans

Na de bevrijding van Arnhem in april 1945, mochten de evacués niet direct terugkeren naar Arnhem, omdat het te gevaarlijk was met  mijnen en ruïnes. Eind mei/begin juni mochten ze terugkeren en konden weer hun huis aan de Jasmijnstraat betrekken. Het huis stond er nog. Er was alleen een granaatscherf door het bedje van Tonny gegaan. 

Dat het huis niet verwoest was, had misschien iets te maken met de ligging bij het rangeerterrein van de spoorwegen. 

Het verhaal van twee broers
Het is interessant om te zien hoe twee broers in dezelfde stad een heel ander oorlogsverhaal hebben. Johan en zijn gezin hebben hun huis verlaten en zijn geëvacueerd bij familie in de Liemers. Na de bevrijding zijn zij teruggekeerd en konden hun huis gewoon weer betrekken. Zij waren echte evacués. 

Daar tegenover staat het verhaal van Grad die aan de overkant van de rivier de Neder-Rijn de slag om de Rijnbrug van nabij meemaakte, in een schuilkelder hebben gezeten, twee maanden onderweg geweest zijn, voordat zij in een gastgezin terecht kwamen. Zij vonden bij terugkomst hun huis verwoest en hadden alle bezittingen en goederen verloren. De gevolgen van de oorlog zouden nog drie jaar duren, voordat zij eindelijk een eigen (nood)woning kregen. Zij waren geen evacués, maar vluchtelingen. 

Discussie over evacués en vluchtelingen in de Volkskrant van 2 januari 2020 
















Aflevering 30 wordt gepubliceerd op 22 mei 2020:

Afl 28 >> << Afl.30
V




dinsdag 12 mei 2020

Zaterdag 12 mei 1945: Antwoord uit Varsseveld

 V75: Vrede, Vrijheid en Varsseveld:aflevering 28/32                                               Afl.1 

Deze blogposting vormt geen onderdeel van het oorlogsverhaal van Grad Boumans en Riek van Teeffelen zoals verteld in Die Stadsen. Het desbetreffende krantenbericht is gevonden op Delpher.nl in 2016.

Op 12 mei antwoordt Grad vanuit Varsseveld zijn vader in Dreumel. Hij geeft aan dat alles goed gaat met het gezin. Op 2 januari 1945 heeft het gezin uitbreiding gekregen met een tweede zoon. De goede boodschap wordt gevolgd door de slechte boodschap: Huis en meubels kwijt.

Dan wordt ingegaan op het lot van Johan, de broer van Grad. Hij is getrouwd sinds 1939 en heeft samen met zijn vrouw Geer en twee kinderen tijdens de Operatie Market Garden zijn huis aan de Jasmijnstraat 3 in de wijk Heijenoord bij het NS rangeeremplacement moeten verlaten. Via Westervoort is het gezin naar Angerlo in de Liemers gegaan en is daar ingetrokken bij familie van zijn vrouw. Voor het verhaal van Johan en Geer zie blogposting 29/32.

Van zus Nel heeft Grad in de oorlog nooit iets vernomen. Zij werd verondersteld in Tiel te zijn, maar daarover bestaat geen nader informatie. Ze heeft zich na de bevrijding thuis gemeld.

De mededeling rond zus Bets is mysterieus. Het lijkt erop dat Grad haar gesproken heeft op 1 maart 1945. Vraag is waar? Navraag bij de kinderen van Bets levert niet op. Wel vinden zij het triest om te lezen dat ze veel honger heeft gehad.

=====================================================================


Onder auspiciën van Stichting De Moezeköttel is een boek uitgegeven over de oorlogsgeschiedenis van de huidige gemeente Oude IJsselstreek en haar bewoners. Bewegende beelden, ‘Oorlog boven Gendringen’ worden op USB-kaart meegeleverd.  

Verkoopprijs: € 29,95 over te maken op: bankrekening NL29RABO 0143 1384 56 t.n.v. Stichting De Moezekottel o.v.v. reservering boek OWNV. 
Bestellen kan door een e-mail te sturen naar: ownv75@gmail.com onder vermelding van naam- en adresgegevens, e-mailadres en aantal exemplaren.







======================================================================

 Aflevering 29 wordt gepubliceerd op 13 mei 2020:





MId-mei 1945: Riek en kinderen naar Land van Maas en Waal

V75: Vrede, Vrijheid en Varsseveld: Aflevering 30/32                                                                                   Afl....